بررسي ديدگاه ها و روايات پيرامون حروف مقطعه
31 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ نشده
نحوه تهیه : گروهی
زبان : فارسی
در آغاز برخی سُورهای قرآن حرف یا حروفی نامور به «حروف مقطعه» آمده است که کلمه¬ای را شکل نداده¬ و در قرائت نیز جدا از یکدیگر خوانده می¬شوند، اگرچه در کتابت سرهم نوشته شده¬اند. بی‌شک، این حروف مدلول روشن و شناخته شده‌ای دارند و کلماتی بی‌معنا و مبهم نیستند، از این رو باید در پی تفسیر آن بود. روایات بسیاری بیانگر معنای حروف مقطعه است و بسیاری از مفسران و قرآن‌شناسان نیز در تفسیر آن آراى گوناگونى ارائه کرده‌اند. بر پایه برخی روایات معناشناسانه، حروف مقطعه مفاهیم بطنی و عمیقی دارند. در نگاه بعضی روایات نیز این حروف بیانگر اسما و صفات الاهی به ویژه اسم اعظم هستند. روایات مصداق‌گرایانه نیز حروف مقطعه را نشان دهنده نمودهای بیرونی همچون نام پیامبر اسلام(ص) و واقعه کربلا و.. می‌دانند. مفسران معناگرا حروف مقطعه را از متشابهات قرآنی و اسرار الاهی میان خدا و انبیا و اولیا می‌دانند که دیگران از فهمش عاجزند و قرآن‌پژوهان ظاهر نگر، حروف مقطعه را نام سوره یا نماد حروف آغازین اسامی برخی گردآورندگان قرآن یا سوگندهای الاهی برای اثبات آسمانی بودن قرآن مجید می‌دانند. هر یک از دیدگاه‌ها با چالش‌هایی روبه رو هستند. درباره چرایی حروف مقطعه نیز دیدگاه‌های گوناگونی هست. برخی آن‌ها را برای مرزبندی میان سوره‌ها و بعضی برای شگفت زده کردن کافران و مشرکان و شوق‌انگیزی آنان برای شنیدن آیات قرآن مجید یا آگاهی دادن و جلب توجه پیامبر اکرم (ص) می‌دانند؛ گروهی از مفسران، حروف مقطعه را بیانگر اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن شمرده و به باور عده‌ای، پیوند دقیق و ویژه‌ای میان حروف مقطعه هر سوره با محتوای آن، نیز میان همه سور دارای این حروف برقرار است؛ لیکن همه این نظریات با اشکالاتی مواجه‌اند. رایج ترین تفسیرها و کم اشکال‌ترین دیدگاه‌ درباره چرایی حروف مقطعه آن است که این حروف نشان دهنده اعجاز قرآن از ساده‌ترین و متداول‌ترین ابزار یعنی حروف الفباست. بیش‌تر دیدگاه‌های پیش‌گفته درباره چیستی و چرایی حروف مقطعه به حکمت‌ها و فوائد و ویژگی‌های آن نظر دارد نه تفسیر اصلی آن. در تفسیر حروف مقطعه باید به بُعد اعجاز بیانی آن توجه کرد. این حروف از یک سو تفسیری ظاهری و دست یافتنی برای توده مردم دارد و از سوی دیگر و در لایه‌ای عمیق‌تر، دربردارنده اسراری برای پیامبر اسلام (ص) و جانشینان آن حضرت است.