پیشینه روایات تفسیری
37 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : گروهی
زبان : فارسی
روایات تفسیری با وحی همزاد است و مسلمانان از آغاز نزول آن، برای فهم درست و کامل آیات الاهی نزد امین خدا (ص) آمدند و از سرچشمه وحی می‌خواستند تا از معنای آیات قرآن کریم پرده ‌بردارد، از این رو پیامبر اسلام (ص) نخستین مفسر قرآن به شمار می‌رود. در این دوره، نوشته‏ها شکل سامان یافته‏ای به خود نگرفته و علوم و معارف از یکدیگر جدا نشده بودند و روایات تفسیری با دیگر روایات ثبت و ضبط می‏شدند. پس از وفات پیامبر اسلام(ص) در دوره زمامدار نخست و دوم، قانون منع کتابت حدیث بر جامعه اسلامی حکمفرما بود، از این رو تا زمان لغو این قانون (سال 101 هجری و زمان حکومت عمر بن عبدالعزیز) هیچ کتاب روایی میان عامّه نوشته نشد؛ اما این قانون میان شیعیان رواج نداشت. شیعیان با آغاز عصر غیبت امام معصوم(علیه ‏السلام)، تألیفات پرشماری گرد آوردند که دربردارنده روایات تفسیری بود. تفسیر اثری میان شیعیان از قرن پنجم تا یازدهم به سبب شرایط اجتماعی سخت و مصیبت‌بار جهان اسلام، دچار رکود شد، هرچند در همین دوران نیز کم و بیش تفاسیر روایی نگاشته شدند. در سده‌های یازدهم و دوازدهم، به سبب غلبه جریان حدیث در این دو قرن، تفسیر اثری میان شیعیان روح و رنگ تازه‌ای گرفت و با دو گرایش تفسیر روایی گزارشی و تحلیلی ادامه یافت در قرون سیزدهم و چهاردهم، تفاسیر بسیاری با گرایش اجتهادی نگاشته شد؛ امّا تفسیر روایی به رکود گرایید.